الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )
83
أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )
از طرف ديگر در قرآن ناسخ و منسوخ ، عام و خاص ، مطلق و مقيد ، مجمل و مبين و . . . وجود دارد از اين امور به اين نتيجه مىرسيم كه بسيارى از آيات قرآن قطعى الدلاله نيستند و لذا از اين نواحى و ابعاد مقدارى بايد دربارهء قرآن سخن بگوييم تا حجيت قرآن هم از ناحيه صدور و هم دلالت تكميل گردد . مهمترين مباحثى كه در رابطه با قرآن مربوط به علم اصول مىشود و يك دانشمند اصولى با آن سروكار دارد سه مبحث است : 1 . آيا ظواهر قرآن براى غير معصومين نيز حجيت دارد ؟ 2 . آيا به واسطهء خبر واحد و امثال آن مىتوان ظواهر قرآن را تخصيص يا تقييد زد ؟ 3 . آيا نسخ قرآن امرى ممكن است و يا محال ؟ از اين سه مبحث ، بحث اول در باب پنجم از مباحث حجت ( باب ظواهر ) خواهد آمد . بحث دوم در مباحث عام و خاص مبحث دهم بيان شد و ثابت كرديم كه تخصيص عام كتابى و يا مطلق قرآنى به واسطهء خبر واحد جايز است . مبحث سوم : اگرچه بر اين بحث ثمرات عمليهء مهمى مترتب نيست تا شخص اصولى در اطراف آن به گشتوگذار بپردازد ، ولى مرحوم مظفر براى خالى نبودن كتاب از اين مبحث ، مختصرى درباره آن بحث مىكند : نسخ كتاب عزيز ، حقيقت نسخ در ارتباط با نسخ القرآن سه مطلب مطرح است : 1 . حقيقة النسخ ، 2 . امكان نسخ القرآن ، 3 . وقوع النسخ فى القرآن . بحث اول : كلمه نسخ در لغت عرب به معناى نقل و انتقال استعمال شده ، عرب مىگويد : نسخت الكتاب اى نقلت ما فيه الى الآخر ، و به معناى ازاله هم آمده ، عرب مىگويد : نسخت الشمس الظل اى ازالت الشمس الظل ، و اما در اصطلاح علما و دانشمندان مىگويند : النسخ رفع ما هو ثابت فى الشريعة من الاحكام و نحوها ؛ يعنى